نام نویسنده : تقى فضلى خانى،مسعود درستى
تاریخ نشر : اردیبهشت 1386
عنوان : گزارش مدلسازى هندسى و برآورد ذخيره کانسار پلى متال چاه کلپ
شرح مختصر :
کانسار چاه کلپ به صورت يک لايه ممتد بطول 2000 متر و ضخامت متوسط 50 سانتى متر از کوارتزيت،آمفيبوليت،داراى کوارتز پيروکسن و آهن در قاعده يک لايه مرمر ماسه اى به ضخامت متغير در حدود 15 متر تشکيل شده است
شرح کامل:

 

 

کانسار تنگستن قلع (مس-روى-طلا)چاه کلپ از نظر ويژگى هاى اساسى نوع کانسار،ليتولوژى سنگ درونگير،دامنه سنى،پاراژنز کانه ها،ژئومترى ماده معدنى ،محيط تکتونيکى و عوامل کنترل کننده تشکيل و تمرکز کانه ها بسيار مشابه کانسارهاى تنگستن چينه سان بامسر اراک(عزيزپور1378) در زون سنندج سيرجان و چاه پلنگ انارک (بهنيا 1380) درايران مرکزى است هر سه کانسار درمجموعه آتشفشانى – رسوبى به سن ترياس بالايى – ژوراسيک  رخ داده اند.لازم به ذکر است که اخيرا در ناحيه جنوب قروه نيز آنوماليهاى ژئوشيميايى قابل توجهى از تنگستن و قلع در واحدهاى ترياس بالايى –ژوراسيک گزارش گرديده است(کانى کاوان 1382).براين اساس و با توجه به گسترش ولکانيسم زير دريايى در ترياس و ژوراسيک مى توان پيش بينى کرد که توالى هاى آتشفشانى – رسوبى با اين سن در بخش هايى که سنگ هاى آتشفشانى در همبرى رخساره کربناته ديده مى شوند ازنظر کانه زايى تنگستن و قلع و ساير عناصر همراه مى تواند از پتانسيل خوبى برخوردار باشد.[6]

در محدوده کانسار چاه کليپ واحدهاى چينه اى اصلى به ترتيب از پايين به بالا عبارتند از :

1-فلسيک شيست

2-آلبيت-آلبيت-سرسيت-کلريت-کالک شيست

3-سرسيت-کالک شيست

4- واحدهاى ولکانيکى فلسيک

مجموعه آتشفشانى – رسوبى ترياس بالايى –ژوراسيک در منطقه چاه کلپ توسط گسل هاى امتداد لغزى با راستاى شمال شرق-جنوب غرب جابجا شده است. درامتداد اين گسل ها هيچ گونه کانه زايى مشاهده نمى شود.شکستگى ها و درزه وشکاف هايى که از محل کنتاکت پايينى کربناتها و آلبيت-آلبيت –سرسيت –کلريت-کالک شيست ها يعنى ا زمحل افق کانه دار اصلى عبور مى کنند.در محل عبور کانه دار بوده و به محض دور شدن از کنتاکت فاقد کانه مى شوند.

گسله هاى شمال غرب- جنوب شرق عمدتا راستگرد بوده و جابجايى واضحى رادر مجموعه آتشفشانى – رسوبى به ميزان چند 10 متر تا100 متر ايجاد نموده اند.د رحاليکه گسله هاى شمال شرق-جنوب غربى چپ گرد بوده و جابجايى کمى را ايجاد نموده اند.محيط تشکيل کانسارچاه کلپ حوزه ريفت درون قاره اى(Tirrrul et al.1983) بوده است که محيط مناسبى را براى فعاليت ولکانيسم زير دريايى و رسوبگذارى مجموعه هاى رسوبى فراهم نموده است[6]

نقشه زمين شناسى-معدنى کانسار به پيوست گزارش موجود مى باشد.

کانسار چاه کلپ به صورت يک لايه ممتد بطول 2000 متر و ضخامت متوسط 50 سانتى متر از کوارتزيت،آمفيبوليت،داراى کوارتز پيروکسن و آهن در قاعده يک لايه مرمر ماسه اى به ضخامت متغير در حدود 15 متر تشکيل شده است . اين کانسارنخستين بار توسط موحد اول ،ملاک پور قاسمى پور در زمستان 1349 کشف گرديد.وجود کارهاى قديمى بسيار در امتداد يک خط مستقيم در کنتاکت نوار آهکى دگرگون شده و شيستهاى مجاور توجه نامبردگان را جلب نموده و سپس گروه ژئوشيمى به سرپرستى تدين اسلامى در پاييز 1352 و گروه ژئوفيزيک با همکارى نيکلاس و کيميا قلم مطالعاتى را انجام دادند که منجر به پيشنهاد حفارى گرديدکه از جانب موسسه زمين شناسى يوگسلاوى 7 گمانه در طول لايه مورد نظر د رفاصله اواخر زمستان 1352 تا اواسط بهار 1353 طى قراردادى حفر گرديد.هم اکنون گزارش ژئوفيزيکى و حفارى موجود نيست.ضمنا برداشت هاى زمين شناسى ناحيه اى توسط حمزه پور (چهار فرسخ ،بمقياس1:100000) نوايى (سهل آباد 1:100000) و حسن موحد اول(مختاران بمقياس 1:100000) صورت گرفته ،که محوطه معدن در نزديکى گوشه مشترک سه نقشه ،ولى در خارج آنها قرارد ارد ودر صورت برداشت نقشه ميغان،کانسار نيز در چهارگوش مزبور برداشت خواهد شد.(اقتباس از گزارش بازديد معدن چاه کلپ توسط مرتضى مومن زاده و اکرمي1353)

موقعيت جغرافيايى

محدوده مورد مطالعه در خاور ايران و در استان خراسان جنوبى به فاصله تقريبى 100 کيلومترى جنوب شرق بيرجند (فاصله هوايى) ودر 70کيلومترى شمال و شمال غرب نهبندان به ترتيب در فاصله 15و40 کيلومترى شمال شرق و شمال روستاى رومه در محدوده جغرافيايى (کانسار چاه کلپ44" و57 و◦31 شمالى و "57 و 31و◦59 شرقى) قراردارد.راههاى دسترسى به ناحيه مورد مطالعه از طريق جاده اصلى بيرجند به زاهدان که در دهه نوبطرف اسماعيل آباد به چاه کلپ مى رسد ويکى هم  از طريق نهبندان-چها رفرسخ و زلو مى باشد.از نظر آب وهوايى به علت قرارگرفتن بخشى ازآن در منطقه لوت دارا ى آب وهوايى خشک و کويرى است و همچنين داراى رودخانه هاى با پهناى زياد که نشانگر جريان هاى سيلابى شديد درفصول بارندگى است ديده مى شود که تماما فاقد آب بوده و بطرف جنوب جريان دارد.شغل وکار اصلى مردمان آن ناحيه دامدارى و کشاورزى و کارگرى و اندک کارهاى دستى فرشبافى مى باشد.[5]

زمين شناسى عمومى چاه کلپ

منطقه مورد مطالعه در شمال غرب ورقه 1:100000 چهار فرسخ ود رشمال ورقه 1:250000 ده سلم درموقعيت جغرافيايى  "44 و 57 و◦ 31 شمالى و"50 و 30 و ◦59 شرقى قراردارد.


از نظر تکنوتيکى در محدوده بلوک لوت ومنطقه فليش – کمربند افيوليتى شرق ايران قرار گرفته است که بلوک لوت بخشى از پلت فرم پالئوزوئيک ايران مى باشدکه شديدا تحت تاثير حرکات کوهزايى پسين قرار گرفته اند.اين حرکات با ماگماتيسم و نفوذ توده هاى پلوتونيکى نظير توده گرانيت شاه کوه ودگرگونى همراه بوده است کانسار مورد مطالعه در داخل تشکيلات دگرگون شده ژوراسيک ،با جنس آمفيبوليت شيست واقع است بطور کلى کانى سازى در کنتاکت  لايه اى از آهک دگرگون شده بوقوع پيوسته است.ضخامت لايه آهک متغير بوده و بين 30 تا 80 متراست.امتداد لايه هاى مذکور  W◦85 N    و طول آن بالغ بر2 کيلومتر است و شيب متوسط آن 65 درجه بسمت جنوب مى باشد.اين لايه بين لايه هاى قطورى از شيست ها ى دگرگونى قرار گرفته است در حد جنوبى لايه آهک دگرگونى ضخامت شيست هاى دگرگون شده کم است تشکيلات اخير بوسيله رسوبات عهد حاضر (رسوبات رودخانه اى)و آبرفت پوشيده شده است. درحاليکه ضخامت شيستهاى دگرگون شده درقسمت هاى شمالى بخصو ص شمال شرقى قابل ملاحضه است.

برطبق گزارش شماره 22 سازمان زمين شناسى کشور شيست هاى دگرگونى شامل شيست هاى آمفيبول دار و ميکاشيست هاى کوارتزدار ميباشد که رگه هاى نامنظم کوارتز،شيست هاى آمفيبول دار را قطع مى کند.بنظر مى رسد که دو گسل موازى و نزديک به هم در جهت W◦85 N    موجب ظاهر شدن لايه آهک دگرگونى در سطح شده است.آثار گسل در حد جنوبى لايه هاى آهک بخوبى مشخص نيست.در صورتى که در قسمت شمالى بخوبى مشخص است.زيرا درکنتاکت شمالى آهک دگرگون شده رگه باريکى از آهک ميلونيتيره رخنمون دارد.کارگاه ها ى قديمى معدن که بصورت چاه ها وترانشه ها ى مورب است در امتداد همين رگه حفر گرديده است.در مورد تشکيل کانسار چاه کلپ دو نظريه متفاوت وجود دارد.يکى منشا ء گرمايى حرارت بالا بخاطر آلتراسيون هاى گرمايى،سيليسيفيکاسيون ،پيريتيزاسيون و کربناتيزاسيون مى باشد.کانى ساز ياصلى و عمده در رگه هاى آهک ميلونيتيزه بوقوع پيوسته است .

آهک ميلونيتيزه براى استقرار و تجمع کانيها مناسبتر از آهک دگرگونى بنظر مى رسد.همچنين بعلت تخلل فراوان که د رآهک ميلونيتيزه وجود دارد تاثير پديده هوازدگى براين سنگ ها شديد بوده ودر ناحيه سيمانتاسيون و سولفورهاى غنى مس تشکيل شده است(تدين اسلامى).نظريه ديگر اينکه کانسار چاه کلپ منشاء رسوبى داشته و بصورت استراتاباند بوده که شديدا دگرگون شده است و درسيستم شکستگى در امتدادهاى شمال،شمال غرب و شمال شرق لايه کانه دار را تغيير مکان مى دهنددر عين حال تمرکزهاى کوچکى را درداخل لايه کانه دار باعث مى شودکانى سازى هيچگاه خارج از باند مرمر ملاحضه نشده است.(مومن زاده1353)(اقتباس از گزارش اکتشافى معدن چاه کلپ توسط ابوالحسن تدين اسلامى 1352 باتلخيص و اضافات)

قسمتى از نقشه 1:100000 چهار فرسخ د رشکل 1-1 مشاهده مى گردد که بر روى ان محدوده مورد مطالعه با کادر مشخص گرديدهاست.در شکل 1-2 نيزتصوير ماهواره اى محدوده مورد مطالعه مشاهده ميگردد.

دیگر صفحات شرح کامل » 1 2 3 4 5 6 7